fays-diary: Ένα κεράκι στους ''Ταξιάρχες'' των Βουτιάνων και τους ευεργέτες Πάνο & Έλλη Κουμάνταρου (ΦΩΤΟ)

Κείμενο, έρευνα, φωτό: Φωτεινή Κ. Μακεδονοπούλου

Προστατεύει κι αγκαλιάζει μια χούφτα κατοίκους στο χωριό των Βουτιάνων αναπολώντας τις εποχές που μύριζαν περισσότερο θυμίαμα και πλημμύριζαν άδολη αγάπη, χαμόγελα και ζεστασιά…

Ο ναός των Ταξιαρχών στο υψηλότερο σημείο ενός καταπράσινου τοπίου που έχει χιλιοφωτογραφηθεί, δεσπόζει επιβλητικά στον λόφο εκεί όπου σμίγουν ευωδιές, ήχοι, χαρές και όνειρα, συγκίνηση και λύπες…

Αντικρίζοντας τη Σπάρτη, τον Ευρώτα, τον Ταΰγετο και …παρατηρώντας την εθνική οδό Σπάρτης - Τρίπολης, αναπολεί θύμησες που δεν θέλουν να σβήσουν στον χρόνο, με εκατοντάδες κατοίκους κι επισκέπτες.

Τρισυπόστατος σε ρυθμό τρίκλυτου Βασιλικής, ο ναός τιμάται επίσης στη χάρη της Υπεραγίας Θεοτόκου και της Αγίας Αικατερίνης.

Η ανέγερσή του έγινε το 1958 με δαπάνες του μεγάλου δωρητή και ευεργέτη Πάνου Κουμάνταρου, και της συζύγου του Έλλης.

Οι τάφοι του αγαπημένου ζευγαριού στον περίβολο του ναού

Τα εγκαίνια του ναού τελέστηκαν παρουσία των ευεργετών στις 14 Ιουνίου 1959 από τον Μητροπολίτη Μονεμβασίας και Σπάρτης Κυπριανό, και ακολούθησε γλέντι στην κεντρική πλατεία.

Σημειώνεται ότι ο πρώτος ιερός ναός του χωριού χτίστηκε το 1832-1833 και κατεδαφίστηκε το 1957. Προ του 1832 στο λόφο υπήρχαν ερείπια ναού αφιερωμένου στον Αη Στράτηγο.

Ο Πάνος Κουμάνταρος του Σταύρου, γνωστός στους ντόπιους ως ''παλλαιϊκός'', γεννήθηκε το 1882 στους Βουτιάνους και απεβίωσε το 1971 στην Κηφισσιά.

«Ετάφη συμφώνως της επιθυμίας του εις Βουτιάνους», όπως αναφέρεται στο μνήμα του που βρίσκεται στα δεξιά του ναού.

«Η διαφύλαξις του τάφου μου και η συντήρησίς του επαφίεται εις τους αγαπητούς μου κατοίκους των Βουτιάνων και απογόνους αυτών, ιδιαιτέρως δε εις τους εκάστοτε προέδρους, εκκλησιαστικού και κοινοτικού συμβουλίου».

Αυτή ήταν η επιθυμία του.

Η εκταφή των οστών του έγινε το 2015.

Η σύζυγός του Πάνου, Έλλη, γεννήθηκε το 1895 στο Βόλο και απεβίωσε στη Νέα Υόρκη το 1962. Ένα χρόνο αργότερα ετάφη δίπλα στον σύζυγό της και το σώμα της είναι ταριχευμένο.

Το όνομα του Πάνου Κουμάνταρου φέρει η πανέμορφη πλατεία του χωριού.

ΑΛΛΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Η οικογένεια Κουμάνταρου έχει τις ρίζες της στα χωριά Βουτιάνοι και Βαμβακού Λακωνίας.

Τα αδέρφια Ιωάννης, Θεόδωρος, Νικόλαος και Πάνος Κουμάνταρος του Σταύρου και της Αικατερίνης ήταν μέλη της γνωστής μεγάλης οικογένειας αλευροβιομηχάνων και αργότερα εφοπλιστών. Στον Πειραιά ίδρυσαν μαζί με τον θείο τους Παναγιωτάκη Κουμάνταρο τους κυλινδρόμυλους ΕΥΡΩΤΑΣ.

Πηγές αναφέρουν ότι η οικογένεια Κουμάνταρου άρχισε τις επιχειρηματικές δραστηριότητες της, το 1905, με την ίδρυση της Αλευροβιομηχανίας “Ευρώτας” στον Πειραιά, όμως στα επόμενα χρόνια μεγαλούργησε στη ναυτιλία και ανέδειξε σημαντικούς εφοπλιστές όπως, τον Γιάννη Στ. Κουμάνταρο, τον Γιώργο Ι. Κουμάνταρο, την Ντόλυ Γουλανδρή, σύζυγο του Νίκου Π. Γουλανδρή και τον Σταύρο Νιάρχο.

Να σημειώσουμε ότι έπειτα από χορηγία του Πάνου Κουμαντάρου τοποθετήθηκε το 1968 το άγαλμα του Λεωνίδα μπροστά από το Δημοτικό Στάδιο Σπάρτης, σήμα κατατεθέν της πόλης. Έργο που κατασκευάστηκε το 1966 από τον γλύπτη Βάσο Φαληρέα.

Επιπλέον η Κουμαντάρειος Πινακοθήκη Σπάρτης, η οποία αποτελεί το πρώτο παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης εκτός Αθηνών, ιδρύθηκε το 1982 με δωρεά του νεοκλασικού κτιρίου και της συλλογής του Ιωάννη Κουμάνταρου από τα παιδιά του, Ντόλυ Γουλανδρή και Γεώργιο Κουμάνταρο.

Την καταγωγή του από την μητέρα του Ευγενία Κουμάνταρου έλκει από τους Βουτιάνους ο Σταύρος Νιάρχος, γιός του Σπύρου Νιάρχου από τη Βαμβακού Λακωνίας. Ήταν ανιψιός του Νικόλαου Κουμάνταρου, βιομήχανου, εφοπλιστή και βουλευτή.

Ο παγκοσμίως μεγαλύτερος ιδιοκτήτης δεξαμενόπλοιων των 10ετιών του ’50 και ’60, ιδρυτής των Ελληνικών Ναυπηγείων Σκαραμαγκά και παγκοσμίως διάσημος συλλέκτης έργων τέχνης και ιδιοκτήτης αλόγων κούρσας, ήταν ιδρυτής του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος με τεράστια προσφορά και στη Λακωνία (νέο Γενικό Νοσοκομείο Σπάρτης, Αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης κά).