Χειρόφρενο στην ανεξέλεγκτη χρήση των ηλεκτρικών πατινιών ετοιμάζεται να τραβήξει η κυβέρνηση με τρία βασικά μέτρα που αυστηροποιούν το θεσμικό πλαίσιο, το οποίο ήδη υπάρχει αλλά παραβιάζεται συστηματικά.
Από το βήμα του Οικονομικού Συνεδρίου της Ημερησίας, ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης ανακοίνωσε σειρά μέτρων που αλλάζουν πλήρως τη φιλοσοφία χρήσης των Ελαφρών Προσωπικών Ηλεκτροκίνητων Οχημάτων (ΕΠΗΟ), στα οποία εντάσσονται και τα πατίνια:
- Καθολική απαγόρευση χρήσης ηλεκτρικών πατινιών από ανηλίκους σε οποιονδήποτε δρόμο, είτε αυτό είναι ενοικιαζόμενο όχημα, είτε είναι ιδιόκτητο.
Αυστηροποίηση των προστίμων τόσο σε επιχειρήσεις που πωλούν ή «πειράζουν» πατίνια φέρνοντάς τα ουσιαστικά εκτός προδιαγραφών, όσο και στους παραβάτες οδηγούς.
- Υποχρεωτική ασφάλιση για τους ενηλίκους οδηγούς πατινιών. Οπως επεσήμανε ο κ. Κυρανάκης, πέραν των ιδιόκτητων, η υποχρέωση θα επεκταθεί και σε όλες τις επιχειρήσεις οι οποίες μισθώνουν πατίνια. «Σήμερα, κάποιες, για να είμαι δίκαιος, έχουν ένα ασφαλιστικό πλαίσιο, αποζημιώνουν έως και 50.000 ευρώ για αστικές διαφορές. Αυτό θα πρέπει να το κάνουν όλες οι εταιρείες, οι οποίες μισθώνουν αυτά τα οχήματα ώστε να ξέρει ένας οδηγός, ή ένας πεζός, ότι όταν έχει ατύχημα, όταν συγκρούεται, ακόμα κι αν δεν συμβεί κάτι σοβαρό, υπάρχει μια ασφαλιστική κάλυψη υποχρεωτική».
Η ασφάλιση θα αφορά κατά πληροφορίες στο πρόσωπο και όχι στο όχημα με την αλλαγή αυτή να θεωρείται κομβική, καθώς για πρώτη φορά το ηλεκτρικό πατίνι αντιμετωπίζεται από την Πολιτεία ως πραγματικό όχημα που δημιουργεί υποχρεώσεις απέναντι στους τρίτους.
Όσον αφορά τα κοινόχρηστα πατίνια, σύμφωνα με πληροφορίες του «ethnos.gr», το νέο μοντέλο θα βασίζεται σε αυστηρή ταυτοποίηση κατά την ενοικίαση. Έτσι, για το «ξεκλείδωμα» κοινόχρηστων πατινιών θα απαιτείται επιβεβαίωση ηλικίας μέσω κωδικών Taxisnet, ώστε να αποτρέπεται η πρόσβαση ανηλίκων στις πλατφόρμες ενοικίασης. Παράλληλα, εξετάζεται ειδική τεχνική λύση για τους ξένους επισκέπτες και τους τουρίστες που δεν διαθέτουν ελληνικούς φορολογικούς κωδικούς, πιθανότατα μέσω διαβατηρίου ή διεθνούς ψηφιακής ταυτοποίησης. Στόχος είναι να εξαλειφθεί το φαινόμενο όπου ανήλικοι μπορούν πολύ εύκολα να νοικιάσουν πατίνια χρησιμοποιώντας λογαριασμούς ενηλίκων ή ψευδή στοιχεία.
Η αυστηροποίηση του πλαισίου έρχεται σε μία περίοδο που στιγματίστηκε από ένα ακόμα θανατηφόρο τροχαίο με πατίνι και θύμα ανήλικο και τον σοβαρότατο τραυματισμού δεύτερου παιδιού λίγες ημέρες αργότερα. Ωστόσο η εικόνα που επιχειρεί να αλλάξει τώρα η κυβέρνηση έχει παγιωθεί τα τελευταία χρόνια στις ελληνικές πόλεις με χρήστες πατινιών να οδηγούν χωρίς κράνος, να κινούνται ανάποδα σε μονόδρομους, να περνούν με κόκκινο, να ανεβαίνουν σε πεζοδρόμια ή να κινούνται με προφανέστατα «πειραγμένες» ταχύτητες σε λεωφόρους ταχείας κυκλοφορίας, μολονότι και τώρα η κίνηση πατινιού με πάνω από 25 χλμ. απαγορεύεται.
Παρά το γεγονός ότι το θεσμικό πλαίσιο της Ελλάδας ήταν από τα πρώτα που επιχείρησαν να ρυθμίσουν το τοπίο των νέας γενιάς οχημάτων μικροκινητικότητας, απέτυχε έως σήμερα να εφαρμοστεί. Ο κ. Κυρανάκης περιέγραψε με δραματικό τρόπο την κατάσταση, λέγοντας ότι πολλοί νέοι αντιμετωπίζουν την οδήγηση «σαν βιντεοπαιχνίδι», κάνοντας μάλιστα αναφορά σε γνωστό παιχνίδι. «Η οδήγηση στον δρόμο δεν είναι GTA», είπε χαρακτηριστικά, επιχειρώντας να δείξει πως η χρήση πατινιού έχει αποκοπεί από την οδική ευθύνη μένοντας στη σφαίρα του παιχνιδιού. Ωστόσο και η Πολιτεία δεν είναι άμοιρη ευθυνών όταν η πώληση πατινιών για χρήση από ανήλικους, έστω και υπό προυποθέσεις, επιτρεπόταν έως σήμερα και μάλιστα χωρίς κάποια πιστοποίηση ή εκπαίδευση των παιδιών. Αλλωστε η καθολική απαγόρευση που προκρίνεται τώρα αποτελεί την πιο ηχηρή απόδειξη αποτυχίας του υφιστάμενου πλαισίου για την προστασία των ανήλικων χρηστών.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το 2025 καταγράφηκαν 517 περιστατικά με ηλεκτρικά πατίνια, εκ των οποίων τα δύο ήταν θανατηφόρα. Το 2026 ήδη σημειώθηκε ένας θάνατος ανηλίκου. Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία της ΠΟΕΔΗΝ, περισσότεροι από 400 ανήλικοι νοσηλεύτηκαν σε νοσοκομεία μετά από ατυχήματα με τέτοια οχήματα, ενώ σχεδόν οι μισές περιπτώσεις κατέληξαν στα δύο μεγάλα παιδιατρικά νοσοκομεία της Αθήνας.
Όπως τονίζει σε εκτενή ανακοίνωσή του και ο Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων (ΣΕΣ), «η οδική ασφάλεια δεν μπορεί να επαφίεται στην τύχη ή στην ατομική ευθύνη. Απαιτεί μια Πολιτεία που νομοθετεί με τόλμη, μια Τοπική Αυτοδιοίκηση που διαμορφώνει ασφαλείς υποδομές και ένα εκπαιδευτικό σύστημα που καλλιεργεί σωστή οδική συμπεριφορά και κουλτούρα».
Οι προτάσεις των συγκοινωνιολόγων
Δέσμη οκτώ προτάσεων, οι οποίες σε πολλά σημεία συγκλίνουν με τις προθέσεις των συναρμόδιων υπουργείων, προκειμένου να καταστεί ασφαλέστερη η κίνηση των πατινιών θέτει στη δημόσια συζήτηση ο ΣΕΣ. Ο Σύλλογος προτείνει την άμεση σύσταση Ομάδας Εργασίας για τη διερεύνηση και εφαρμογή τους, προκρίνοντας την οριζόντια απαγόρευση χρήσης από ανήλικους κάτω των 15 ετών, την εντατικοποίηση των ελέγχων, ενώ θεωρεί κρίσιμη την εκπαίδευση και πιστοποίηση και των ενηλίκων οδηγών ΕΠΗΟ, εφόσον δεν διαθέτουν δίπλωμα οδήγησης άλλου οχήματος.
Οι προτάσεις είναι:
Εντατικοποίηση της Επιτήρησης Εφαρμογής του Θεσμικού Πλαισίου με περισσότερους ελέγχους, ώστε οι κανόνες να τηρούνται στην πράξη.
Εποπτεία της αγοράς και Τεχνική Συμμόρφωση ώστε να μην διαφημίζονται και πωλούνται ηλεκτρικά πατίνια που αναπτύσσουν ταχύτητες της τάξης των 70 ή και 100 χλμ/ώρα, οι οποίες είναι αδύνατον να ελεγχθούν με ασφάλεια από τον χρήστη.
Ο ΣΕΣ καλεί το Υπουργείο Ανάπτυξης, την καθ’ ύλην αρμόδια αρχή για την εποπτεία της αγοράς των ΕΠΗΟ, να εντατικοποιήσει τους ελέγχους στα σημεία πώλησης και εισαγωγής, επιβάλλοντας τις προβλεπόμενες κυρώσεις, ενώ προτείνει την περαιτέρω αυστηροποίηση του πλαισίου σχετικά με τις τεχνικές προδιαγραφές, εφόσον κριθεί αναγκαίο.
Σημειώνει ότι οι κατασκευαστικές εταιρείες και οι εισαγωγείς θα πρέπει να διασφαλίζουν μέσω πιστοποιήσεων ότι ο περιοριστής ταχύτητας (κόφτης) δεν επιδέχεται εύκολες παραβιάσεις από τον χρήστη και ότι ακόμη και σε περίπτωση κακόβουλης παραβίασης του λογισμικού, το όχημα θα διαθέτει μηχανικούς ή ηλεκτρονικούς περιορισμούς που θα αποτρέπουν την ανάπτυξη ταχυτήτων άνω ενός ορίου ασφαλείας.
Προτείνει επίσης την υποχρεωτική ενσωμάτωση τεχνολογιών γεωεντοπισμού ιδιαίτερα στα κοινόχρηστα, αλλά και ως προδιαγραφή στα ιδιωτικά πατίνια νέας τεχνολογίας.
Απαγόρευση κίνησης σε οδούς με όριο ταχύτητας μεγαλύτερο των 30χλμ/ώρα: Σήμερα, ένα ηλεκτρικό πατίνι με - κατά το νόμο - ανώτατη ταχύτητα 25 χλμ/ώρα επιτρέπεται να κινείται σε οδούς όπου τα υπόλοιπα οχήματα κινούνται νόμιμα έως 50 χλμ/ώρα. Η ανομοιομορφία αυτή δημιουργεί συνθήκες υψηλού κινδύνου, ιδίως για έναν χρήστη που κινείται χωρίς καμία παθητική ασφάλεια και χωρίς εκπαίδευση.
Απαγόρευση χρήσης κάτω των 15 ετών: Σύμφωνα με τον ισχύοντα ΚΟΚ, παιδιά από 12 ετών επιτρέπεται να χρησιμοποιούν ηλεκτρικά πατίνια εκτός οδού και με ταχύτητα που δεν υπερβαίνει τα 6 χλμ/ώρα. Η ρύθμιση αυτή, σύμφωνα με τους συγκοινωνιολόγους, δημιουργεί στην πράξη σύγχυσηκαθώς η διάκριση μεταξύ “εντός” και “εκτός” οδού είναι δυσδιάκριτη στο αστικό περιβάλλον, ενώ ο έλεγχος της ταχύτητας των 6 χλμ/ώρα είναι ουσιαστικά ανέφικτος.
«Η εξαίρεση αυτή αντιμετωπίζει το ηλεκτρικό πατίνι ως παιχνίδι, ενώ πρόκειται για όχημα με πραγματικούς κινδύνους οδικής ασφάλειας», σημειώνουν οι συγκοινωνιολόγοι προσθέτοντας ότι «η εντύπωση που δημιουργείται στο παιδί, ότι δηλαδή η χρήση του είναι ελεύθερη και ακίνδυνη, είναι ακριβώς αυτή που οδηγεί στην παράνομη και επικίνδυνη συμπεριφορά στον δρόμο». Ο ΣΕΣ προτείνει την κατάργηση της εν λόγω εξαίρεσης και τη θέσπιση ενιαίου και σαφούς ορίου ηλικίας με απαγόρευση χρήσης σε οποιοδήποτε περιβάλλον για ανηλίκους που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους.
Ασφάλιση και Ταυτοποίηση Οχήματος: Ο ΣΕΣ προτείνει την άμεση θέσπιση υποχρεωτικής ασφάλισης αστικής ευθύνης και σήματος κυκλοφορίας ανά όχημα, ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη νόμιμη κυκλοφορία στο δημόσιο δίκτυο. Παράλληλα, με αυτόν τον τρόπο, θα υπάρχει καταγραφή των οδηγών και των οχημάτων που κυκλοφορούν ανά περιοχή παρέχοντας πιο οργανωμένη και συστηματική πληροφορία για την κινητικότητα στην κάθε πόλη.
Εκπαίδευση στο Σχολείο και Πιστοποίηση οδήγησης: Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, οποιοσδήποτε έχει συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας του μπορεί να κινηθεί σε δημόσιο δρόμο χωρίς καμία απόδειξη γνώσης των κανόνων κυκλοφορίας ή ικανότητας χειρισμού του οχήματος.
Ο ΣΕΣ προτείνει τα ΕΠΗΟ να οδηγούνται από χρήστες που είτε διαθέτουν ειδική πιστοποίηση, είτε δίπλωμα οδήγησης άλλου οχήματος. Σε αυτό το πλαίσιο προτείνεται η καθιέρωση ενός μοντέλου εκπαίδευσης και πιστοποίησης στο σχολείο σε συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία και φορείς οδικής ασφάλειας. Η επιτυχής ολοκλήρωση θα συνοδεύεται από Πιστοποιητικό Ικανότητας, το οποίο θα αποτελεί προϋπόθεση για τη νόμιμη χρήση ποδηλάτου και ΕΠΗΟ από ανηλίκους, ακολουθώντας βέλτιστες διεθνείς πρακτικές.Αντίστοιχη υποχρέωση πιστοποίησης, μέσω της Ελληνικής Αστυνομίας, για ενήλικες χρήστες ΕΠΗΟ που δεν κατέχουν δίπλωμα οδήγησης άλλης κατηγορίας.
Αδειοδότηση Κοινόχρηστων Συστημάτων ΕΠΗΟ: Σήμερα, οι άδειες λειτουργίας χορηγούνται από το Υπουργείο Ανάπτυξης, χωρίς να εξασφαλίζεται εκ των προτέρων ότι η πόλη διαθέτει το κατάλληλο οδικό δίκτυο και τις απαραίτητες υποδομές στάθμευσης. Ο ΣΕΣ προτείνει τη συμμετοχή των Δήμων στην διαδικασία αδειοδότησης, και τη μη χορήγηση αδειοδότησης εμπορικής χρήσης κοινόχρηστων πατινιών σε έναν Δήμο εφόσον δεν διαθέτει εγκεκριμένο κανονιστικό πλαίσιο κίνησης και στάθμευσης ΕΠΗΟ.
Βελτίωση Υποδομών και Μείωση της Ταχύτητας στην πράξη: Ο Σύλλογος καλεί τους δήμους να προχωρήσουν στη βελτίωση και την κατασκευή υποδομών, όπως ποδηλατοδρόμοι, χώροι στάθμευσης, και να προσαρμόσουν το όριο ταχύτητας των 30 χλμ/ ώρα στο τοπικό οδικό δίκτυο σύμφωνα με τον νέο ΚΟΚ ώστε μέσω της αναδιαμόρφωσης του ίδιου του οδικού περιβάλλοντος να «καθοδηγείται» ο οδηγός προς χαμηλότερες ταχύτητες μέσω υπερυψωμένων διαβάσεων, στένωσης οδοστρώματος, κυκλικών κόμβων ήπιας κυκλοφορίας και άλλων παρεμβάσεων.
Τι ισχύει έως σήμερα για τη χρήση των πατινιών
Ηλικιακό όριο: Απαιτείται η συμπλήρωση των 15 ετών για την οδήγηση ηλεκτρικού πατινιού στον δρόμο.
Μέγιστη ταχύτητα: 25 χλμ/ώρα.
Επιτρεπόμενο οδικό δίκτυο: Κατά προτεραιότητα ποδηλατοδρόμοι ή οδοί με όριο ταχύτητας έως 50 χλμ/ώρα.
Εξοπλισμός οχήματος: Υποχρεωτικά φώτα (λευκό εμπρός, κόκκινο πίσω), ανακλαστικά στοιχεία και κουδούνι.
Εξοπλισμός οδηγού: Επιβάλλεται υποχρεωτικά η χρήση κράνους, καθώς και ανακλαστικού γιλέκου κατά τις νυχτερινές ώρες.
Απαγορεύσεις: Απαγορεύεται ρητά η μεταφορά δεύτερου επιβάτη, η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση, η χρήση ακουστικών (headphones) που απομονώνουν τον οδηγό από τους ήχους του περιβάλλοντος, καθώς και η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου